Ana sayfa › Beton dizaynı
Beton reçetesi nasıl hazırlanır?
Doğru reçete, istenen sınıfı tutturmanın yanında betonun kullanılacağı ortama da uygun olmalı ve gereksiz çimento içermemelidir.
Kısa cevap
TS 802 mutlak hacim yöntemiyle: hedef dayanımdan su/çimento oranı, agrega ve kıvamdan su miktarı, ikisinden çimento, kalan hacimden agrega bulunur. Reçete, betonun kullanılacağı ortamın (TS 13515 çevre etki sınıfı) en büyük s/ç ve en az çimento sınırlarını sağlamalı; deneme karışımıyla doğrulanmalıdır.
Reçete nasıl hesaplanır?
Türkiye'de beton karışım hesabı TS 802'ye göre mutlak hacim esasıyla yapılır: 1 m³ sıkıştırılmış betondaki çimento, su, katkı, hava ve agrega hacimlerinin toplamı 1000 dm³ olmalıdır (TS 802 Madde 7.1). Hesap şu sırayla ilerler:
- Hedef dayanım. Standart sapma bilinmiyorsa istenen sınıfa güvenlik payı eklenir; örneğin C30/37 için hedef ortalama silindir dayanımı 36 MPa'dır (TS 802 Çizelge 7). Tesisin standart sapması biliniyorsa güvenlik payı bu sapmaya göre belirlenir (TS 802).
- Su/çimento oranı. Hedef dayanımdan TS 802 Çizelge 8 ile bulunur, ancak çevre etki sınıfının izin verdiği en büyük değeri aşamaz.
- Su miktarı. Agrega tipine, en büyük tane boyutuna, istenen çökmeye ve hava sürüklemeye göre TS 802 Şekil 10–13'ten alınır; katkının su azaltması bundan düşülür.
- Çimento. Su ÷ (s/ç) ile bulunur ve etki sınıfının en az çimento miktarından küçük olamaz.
- Agrega. Kalan hacim, granülometri oranlarına göre agrega sınıflarına dağıtılır. Kum ve çakılın sahadaki rutubeti tartıda düzeltilir (TS 802 Madde 7.2.5).
Betonun ortamı: TS 13515 sınırları
Dayanım tek ölçü değildir. Betonun maruz kalacağı ortam (çevre etki sınıfı) en büyük s/ç oranını, en az çimento miktarını ve en düşük beton sınıfını belirler. Birkaç örnek:
| Etki sınıfı | Tipik eleman | En büyük s/ç | En düşük sınıf | En az çimento |
|---|---|---|---|---|
| XC2 | Çoğu temel | 0,60 | C25/30 | 280 kg/m³ |
| XC4 | Yağmura açık dış elemanlar | 0,50 | C30/37 | 300 kg/m³ |
| XF3 | Dona açık yatay yüzeyler | 0,50 | C30/37 | 320 kg/m³ (+ en az %4 hava) |
| XF4 | Buz çözücülü yol ve köprü kaplamaları | 0,45 | C30/37 | 340 kg/m³ (+ en az %4 hava) |
Kaynak: TS 13515:2025 Çizelge F.1 ve Çizelge 1. Çimento değerleri en büyük tane boyutu 22,4 mm olan betonlar içindir.
Hesap başlangıçtır, deneme karışımı şarttır
Hesapla bulunan oranlar laboratuvar deneme karışımının başlangıç değeridir. Denemede kıvam, birim hacim kütle ve hava ölçülür; kıvamı açmak için su artırılırsa, dayanımı korumak üzere su/çimento oranı sabit tutulur, yani çimento da aynı oranda artırılır (ör. s/ç 0,50'de 6 kg suya 12 kg çimento) (TS 802).
Reçetenizi şimdi kontrol edin
Ücretsiz beton karışım hesabı bu adımların hepsini TS 802 ve TS 13515'e göre yapar.
Bu sayfa standart metinlerine dayanan genel bilgidir; projeye ya da santrale özel değerlendirme yerine geçmez. Son kontrol: Kasım 2026. Kullanım koşulları
Betonunuzla ilgili bir sorun mu var?
Reçetenizi, irsaliyenizi veya kırım sonuçlarınızı WhatsApp'tan gönderin; durumu birlikte değerlendirelim.